1. Tại sao phải kiểm định khí thải xe máy?

Tại Hội nghị lần thứ 26 công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26), Việt Nam đã cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Nhằm góp phần thực hiện cam kết này, ngành giao thông vận tải phải thực hiện biện pháp giảm phát thải khí nhà kính, đặc biệt đối với các phương tiện giao thông. Bên cạnh việc nâng chuẩn mức khí thải đối với phương tiện sản xuất lắp ráp, nhập khẩu mới, việc kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy là bước đi quan trọng kiểm soát mức phát thải của xe lưu hành, nhằm đạt được mục tiêu chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí các-bon và khí mê-tan của ngành giao thông vận tải theo Quyết định số 876/QĐ-TTg ngày 22/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ.

Năm 2024, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ được ban hành, quy định xe mô tô, xe gắn máy phải thực hiện kiểm định khí thải. Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải đã ban hành Thông tư số 46:2024/BGTVT ngày 15/11/2024 Quy định trình tự, thủ tục cấp mới, cấp lại, tạm đình chỉ hoạt động, thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động của cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy, Thông tư số 47:2024/BGTVT ngày 15/11/2024 Quy định trình tự, thủ tục kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy. Đây là các văn bản quy phạm pháp luật quan trọng triển khai biện pháp giảm phát thải của phương tiện giao thông.

2. Kiểm định khí thải xe máy ở đâu?

Nghị định số 166/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ quy định “Cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy là tổ chức được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy”. Theo quy định này, các cơ sở kiểm định khí thải có thể là các trung tâm đăng kiểm, cơ sở bảo dưỡng xe của các hãng, cơ sở xã hội hóa được cấp giấy chứng nhận đều đủ điều kiện để thực hiện dịch vụ kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy.

3. Loại xe nào phải kiểm định khí thải?

Thông tư số 47/2024/TT-BGTVT ngày 15/11/2024 của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải quy định chu kỳ kiểm định đối với các loại xe mô tô, xe gắn máy như sau:

• Đối với xe có thời gian sản xuất không quá 5 năm, chu kỳ kiểm định là 60 tháng (tính từ ngày xuất xưởng). Chủ xe không phải nộp hồ sơ kiểm định khí thải và không phải mang xe đến cơ sở đăng kiểm để kiểm định khí thải. Giấy chứng nhận kiểm định khí thải đối với các xe mô tô, xe gắn máy được Cục Đăng kiểm Việt Nam thực hiện cấp từ dữ liệu lưu trữ của Cục Đăng kiểm Việt Nam kết hợp cơ sở dữ liệu về đăng ký, quản lý xe cơ giới của Bộ Công an.
• Đối với xe có thời gian sản xuất trên 5 năm đến 12 năm, chu kỳ kiểm định là 24 tháng.
• Đối với xe có thời gian sản xuất trên 12 năm, chu kỳ kiểm định là 12 tháng.

Các loại xe mô tô, xe gắn máy có thời gian sản xuất trên 5 năm, chủ xe phải mang xe đến cơ sở kiểm định khí thải để thực hiện.

4. Thủ tục kiểm định khí thải

Chủ phương tiện cần chuẩn bị một trong số các giấy tờ sau:

• Bản chính chứng nhận đăng ký xe;
• Bản sao có chứng thực hoặc bản sao điện tử được chứng thực từ bản chính chứng nhận đăng ký xe;
• Bản chính giấy hẹn cấp chứng nhận đăng ký xe.

Chủ xe xuất trình giấy tờ và xe với cơ sở kiểm định khí thải. Giấy tờ được tiếp nhận và kiểm tra:

• Trường hợp bị từ chối kiểm định, cơ sở cơ sở kiểm định khí thải ra Thông báo và gửi cho chủ xe.
• Trường hợp không bị từ chối kiểm định, xe được kiểm định khí thải. Nếu đạt yêu cầu thì cấp Giấy chứng nhận (bản điện tử), nếu không đạt yêu cầu sẽ cấp Thông báo không đạt (bản điện tử) và gửi đến chủ xe.

5. Thời điểm thực hiện

Hiện nay, các văn bản hướng dẫn và thi hành Luật Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 về kiểm định khí thải xe máy đã được ban hành gồm: Nghị định số 166/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ, Thông tư số 46/2024/BGTVT ngày 15/11/2024, Thông tư số 47/2024/BGTVT ngày 15/11/2024 của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải, Quy chuẩn QCVN 103:2024/BGTVT.

Thời điểm áp dụng kiểm định khí thải xe máy theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định về lộ trình áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải của phương tiện giao thông cơ giới đường bộ lưu hành ở Việt Nam (chưa ban hành).